PHÂN TÍCH ĐỊNH HƯỚNG NGHỆ THUẬT & LỐI CHƠI CỦA DEAD SPACE REMAKE

Dead Space vẫn luôn là một lựa chọn yêu thích của cộng đồng game thủ mê kinh dị. Chỉ 15 năm cách nhau giữa bản gốc (2008) và bản làm lại (2023). Đã có không ít người đặt câu hỏi liệu một bản remake có thật sự cần thiết hay không.

Nhưng năm 2023 và 2024 lại tràn ngập các bản remake – và điều đó có lý do chính đáng. Việc nghiên cứu và phát triển một IP mới vừa tốn kém vừa rủi ro, trong khi một số thất bại lớn nhất gần đây lại đến từ những ý tưởng hoàn toàn mới nhưng vì nhiều lý do khác nhau đã không chạm được vào trí tưởng tượng của game thủ. Remake mang lại cho nhà phát hành một lớp “đệm” an toàn, vì họ có thể dựa vào câu chuyện và nhân vật đã được thế hệ trước yêu thích. Dead Space là một ví dụ tiêu biểu về cách làm lại một trò chơi thành công.

Nhiều bản remake khác bị chỉ trích vì không bổ sung đủ nội dung mới hoặc không dám mạo hiểm. Thế nhưng Dead Space (2023) lại nhận được nhiều sự khen ngợi dù đây chỉ là một bản tái tạo gần như sát nguyên bản. Bằng việc phân tích định hướng nghệ thuật và lối chơi, bài viết này sẽ chỉ ra cách mà Motive Studio đã làm được điều đó.

Vì sao lại là Định Hướng Nghệ Thuật và Lối Chơi?

‍Chúng tôi tập trung vào hai yếu tố này vì một số lý do quan trọng. Trước hết, từng chi tiết nhỏ là đều mang những vai trò cực kì quan trọng. Việc một trò chơi cần được đại tu hoàn toàn (như Resident Evil 2) hay tái hiện trung thành (như Shadow of the Colossus) hoàn toàn phụ thuộc vào từng tựa game. Để hiểu cách thực hiện một bản remake tốt, chúng ta phải soi kỹ các yếu tố kỹ thuật để hiểu vì sao và bằng cách nào các quyết định được đưa ra.

Thứ hai, định hướng nghệ thuật và lối chơi là “phiên bản thu nhỏ” của cách một nhà làm game nhìn nhận IP của mình. Lối chơi phản ánh người chơi: nó thay đổi vì sở thích game thủ thay đổi khi phần cứng, phần mềm và kỳ vọng càng ngày phát triển; các nhà phát triển phải tận dụng triệt để những thay đổi này. Định hướng nghệ thuật là thước đo khả năng của nhà phát triển trong việc tái tạo cảm giác từ bản gốc bằng ánh sáng hiện đại, công cụ thiết kế tốt hơn, engine mạnh hơn, v.v. Hai yếu tố này cho thấy mức độ hiểu rõ sức hút cốt lõi của trò chơi gốc.

Những “trụ cột trải nghiệm” của Dead Space

‍Cách tiếp cận “pillars of experience” (trụ cột trải nghiệm) của Motive Studio trong Dead Space đã tạo ra một khung xương để xây dựng bản remake. Những trụ cột này gồm:

- Kinh dị khoa học viễn tưởng (Sci-fi horror)
- Trải nghiệm liền mạch, không đứt quãng (Unbroken immersion)‍
- Lối chơi sáng tạo (Creative gameplay)

‍“Bất kỳ yếu tố mới, nâng cấp hay bổ sung nào cũng phải nằm trong phạm vi của những trụ cột này,” Roman Campos-Oriola từ Motive Studio chia sẻ với GQ.

‍Những trụ cột như “kinh dị khoa học viễn tưởng” nghe có vẻ hiển nhiên đối với Dead Space. Nhưng việc có một kim chỉ nam để kéo bạn trở lại đúng hướng khi lạc lối lại vô cùng hữu ích. Nhiều bản remake đã đánh mất những yếu tố làm nên sự độc đáo của trò chơi và phải trả giá.

Motive đã thể hiện xuất sắc yếu tố “sci-fi horror” với những necromorph vẫn đáng sợ như xưa, ánh sáng nhấp nháy rợn người và những dòng chữ máu nguệch ngoạc trên tường. Cảm giác hành động liên tục  nhờ việc tích hợp thông tin UI trực tiếp trong game, như thanh máu trên sống lưng bộ giáp của Isaac Clarke là minh chứng cho cảm giác nhập tâm không gián đoạn của game. Còn với “lối chơi sáng tạo”, hệ thống gameplay cốt lõi như giải đố và chặt đứt chi necromorph vẫn độc đáo và thú vị, thậm chí được nâng cấp mạnh hơn (các yếu tố khác cũng được cải thiện, như khu vực không trọng lực giờ đây cho phép di chuyển tự do 360 độ).

Định Hướng Nghệ Thuật: Chi Tiết và Sắc Bén

Trong bản remake, phong cách kinh dị khoa học viễn tưởng đặc trưng của Dead Space vẫn giữ nguyên cảm giác như năm 2008, nhưng Motive Studio đã mang đến nhiều cải tiến đáng kể.

Phong cách nghệ thuật và ngôn ngữ thị giác cốt lõi của trò chơi – u ám, tiện dụng, áp bức – vẫn nguyên vẹn. Bản remake tận dụng khả năng đồ họa hiện đại nhưng vẫn giữ phong cách gốc. Tàu USG Ishimura vẫn là mê cung cơ khí lạnh lẽo. Các cải tiến chỉ càng làm tăng tính nhập vai.

Những hành lang chật hẹp, môi trường tối tăm của bản gốc được tái hiện trung thành và được nâng tầm với hệ thống chiếu sáng động. Ánh sáng là một trong những cải tiến nổi bật của Dead Space remake (và cũng là điểm chung của nhiều bản remake tốt gần đây). Việc sử dụng ánh sáng thể tích và bóng đổ thời gian thực, kết hợp hiệu ứng sương mù nâng cao khiến bầu không khí thêm phần rùng rợn. Đèn nhấp nháy và thiết bị hỏng hóc càng tăng cảm giác bất an. Dead Space vốn đã khéo léo trong việc sử dụng ánh sáng và bóng tối để tạo sức hút, và bản remake khai thác điều này tốt hơn nhờ công cụ hiện đại.

Thiết kế thế giới và nhân vật cũng trở nên tinh vi hơn. Cấu trúc môi trường phần lớn giữ nguyên nhưng được tái tạo với nhiều chi tiết hơn. Bộ giáp của Isaac nay có thêm tấm giáp phụ, vết trầy xước từ chiến đấu và nhiều chi tiết chiều sâu hơn.

Một yếu tố then chốt của trải nghiệm nhập tâm không ngắt quãng trong Dead Space 2008 là UI diegetic mang tính tiên phong, khiến người chơi luôn trong trạng thái căng thẳng, thậm chí gặp nguy hiểm ngay cả khi sử dụng kho đồ (inventory). Mức độ hòa nhập UI vào bối cảnh này gần như chưa ai vượt qua kể từ năm 2008. Bản remake vẫn giữ nguyên yếu tố đó và thêm kết cấu chi tiết hơn để tăng độ nhập vai. Việc chặt đứt chi necromorph – yếu tố đặc trưng của Dead Space – cũng được giữ nguyên và nâng cấp, tăng độ thỏa mãn của người chơi đối với sự ghê rợn này.

Motive đã tìm được điểm cân bằng hoàn hảo: giữ nguyên triết lý hình ảnh nhưng cải thiện những yếu tố cần thiết để giữ độ hấp dẫn của game sau 15 năm. Dead Space vốn đã nổi bật nhờ định hướng nghệ thuật vào năm 2008, vì vậy nên bản remake mới giữ nguyên yếu tố cốt lõi này

Lối Chơi

Lối chơi trong Dead Space không bị đại tu hoàn toàn, nhưng được hiện đại hóa và cải thiện để phù hợp năm 2023.

Motive Studio hiểu rằng không nên thay đổi quá nhiều. Các yếu tố cốt lõi như quản lý tài nguyên và giải đố vẫn nguyên vẹn. Vòng lặp gameplay như chặt đứt chi necromorph vẫn mang lại hiệu quả nên không cần thay đổi phần nền tảng của lối chơi. 

Nhà phát triển chỉ mài giũa những gì đã có. Việc ngắm bắn sẽ chính xác hơn. Điều khiển Isaac dễ hơn vì anh di chuyển linh hoạt hơn, đặc biệt khi chạy hoặc quay đầu. Người chơi giờ có thể bay tự do mọi hướng trong khu vực không trọng lực; trước đây họ chỉ có thể nhảy từ điểm này sang điểm khác. Những thay đổi này tuy tinh tế nhưng khiến trải nghiệm gọn gàng hơn.

Việc khám phá trong 2023 cũng đáng giá hơn. Tàu USG Ishimura giờ được kết nối liền mạch – một điều có thể nhà phát triển không làm được năm 2008. Việc stream tài nguyên tốt hơn trên phần cứng hiện đại giảm nhu cầu tải màn chơi, biến các khu vực vốn tách rời thành một không gian liền mạch. Điều này cho phép việc khám phá và quay lại mượt mà. Nhiệm vụ phụ và yếu tố cốt truyện mới được thêm vào, khiến việc khám phá và thực hiện nhiệm vụ trở nên hấp dẫn hơn.

Kết Luận

Motive Studio đã tính toán kỹ lưỡng khi tiếp cận việc remake Dead Space. Phương pháp “pillars of experience” là thứ các nhà làm game khác có thể học hỏi. Loại bỏ lớp vỏ, các yếu tố phụ: đâu là hành động hoặc nguyên tắc cốt lõi làm nên sự độc đáo của trò chơi gốc? Hãy bảo tồn chúng bằng mọi giá.

Dead Space chỉ là một dạng remake. Giống như (dù ở mức độ thấp hơn) Shadow of the Colossus hay Metroid Prime Remastered, đây là ví dụ hay về cách trung thành với bản gốc. Một số remake có thể thêm hoặc bớt yếu tố gameplay, số khác có thể tái định hình lại định hướng hướng nghệ thuật. Mỗi trường hợp đều khác nhau.

‍*Bài viết được sưu tầm và biên dịch từ 80 Level
‍https://80.lv/articles/analyzing-the-art-direction-gameplay-of-the-dead-space-remake